કેવી રીતે વાપરવું
- બાકી બિલની રકમ નાખો.
- ડ્યૂ ડેટ (અથવા માગણીની નોટિસની તારીખ) નાખો.
- કરાર કે બિલ પર લખેલો વ્યાજ દર નાખો; ન લખ્યો હોય તો વાજબી દર, જેમ કે 9% થી 18%.
- આજ સુધીનું અથવા પસંદ કરેલી તારીખ સુધીનું સાદું વ્યાજ અને કુલ રકમ વાંચો.
નિયમ સરળ ભાષામાં
તમારા કરાર કે બિલમાં મોડા પેમેન્ટ માટે વ્યાજ દર લખ્યો હોય તો ડ્યૂ ડેટથી એ દર માગો. ન લખ્યો હોય તો કોર્ટ અને આર્બિટ્રેટર વાજબી દર (ઘણી વાર વાર્ષિક 9% થી 18%, સાદું) ડ્યૂ ડેટથી કે નોટિસની તારીખથી આપે છે. MSME સપ્લાયર તેના બદલે બેંક રેટના 3 ગણા દરે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ માગે; તે માટે MSME વ્યાજ કેલ્ક્યુલેટર વાપરો.
વ્યાજ માગી શકાય તે માટે ક્વોટેશન, પરચેઝ ઓર્ડરની સ્વીકૃતિ અને બિલ પર દર લખો, જેમ કે "ડ્યૂ ડેટ પછી બાકી રકમ પર વાર્ષિક 18% વ્યાજ". ખરીદનાર વાંધો લીધા વગર માલ અને બિલ સ્વીકારે તો સામાન્ય રીતે તે શરતોથી બંધાય છે. દરેક રિમાઇન્ડર અને કાનૂની નોટિસમાં આજ સુધીનું ગણેલું વ્યાજ લખો.
કરારમાં જોગવાઈ ન હોય તો ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળતું નથી; કોર્ટ સાદું વ્યાજ આપે છે. કોર્ટ કયો દર આપે તે બદલાય છે; દાવા પહેલાંના સમયગાળા માટે 9% થી 12% ની આસપાસના વ્યાપારી દર સામાન્ય છે, ક્યારેક કરાર કે વેપારની પ્રથા હોય તો વધુ. આર્બિટ્રેટર ઘણી વાર કરારનો દર આપે છે.
વ્યાજ મૂળ રકમ સાથે નોટિસ, સમરી સૂટ કે આર્બિટ્રેશનમાં માગવામાં આવે છે. FundRaksha ના વકીલ તેની ગણતરી કરીને દાવો કરે છે; તમારા દસ્તાવેજો પરથી શું વાસ્તવિક છે તે મફત સલાહ માં જાણો. ફી ફક્ત વસૂલાત પર 30%.
ઉદાહરણ
અમદાવાદના એક કેમિકલ વેપારીનું ₹3,00,000 નું બિલ 1 એપ્રિલે ડ્યૂ હતું અને બિલ પર વાર્ષિક 18% વ્યાજ લખેલું છે. 1 ઓક્ટોબર સુધી 183 દિવસનું સાદું વ્યાજ = 3,00,000 × 18% × 183 ÷ 365 = આશરે ₹27,074. બિલ પર દર ન લખ્યો હોત અને કોર્ટ 9% આપે, તો આશરે ₹13,537 થાય.
English માં વાંચો: Late payment interest calculator (non-MSME)